Saha hazırlık rehberi

PAT testi öncesi cihaz listesi nasıl hazırlanır?

Doğru envanter; teklifin gerçek cihaz sayısına göre hazırlanmasını, saha sırasında cihaz kaybı yaşanmamasını ve sonuçların aynı cihazla eşleştirilmesini sağlar.

Elektrik Mühendisi Berkan Duru7 dakika okuma7 Eylül 2026

Neden cihaz listesiyle başlanmalı?

PAT çalışmasında yalnızca toplam cihaz sayısı yeterli değildir. Aynı tesiste masaüstü bilgisayar, el aleti, kablo makarası ve hassas elektronik güç kaynağı bulunabilir. Her grubun kontrol süresi, erişim koşulu ve uygulanabilecek testleri farklıdır.

Önceden hazırlanan cihaz listesi; hangi bölümlerin gezileceğini, üretimin ne zaman etkilenebileceğini, kaç cihazın çalışır durumda veya onarımda olduğunu ve özel standarda tabi ekipmanların ayrılması gerekip gerekmediğini gösterir.

Her cihaz için kaydedilecek temel alanlar

AlanNeden gerekli?
Varlık numarasıRapor ve etiketin aynı fiziksel cihazla eşleşmesini sağlar.
Bölüm ve konumCihazın bulunmasını ve kullanım ortamının değerlendirilmesini kolaylaştırır.
Cihaz türüEl aleti, uzatma kablosu, ofis cihazı veya başka bir grup olduğunu gösterir.
Üretici ve modelÜretici talimatına ve cihazın teknik yapısına ulaşmayı kolaylaştırır.
Seri numarasıAynı model cihazların birbirinden ayrılmasını destekler.
Fiş ve bağlantı tipiTest düzeni ve saha adaptasyonu için ön bilgi verir.
Koruma sınıfıUygulanabilir elektriksel testlerin belirlenmesine yardımcı olur.
Kullanım ortamıNem, toz, darbe ve yoğun kullanım gibi riskleri görünür kılar.
Bakım/arıza geçmişiYeni onarım, tekrarlayan kusur veya şüpheli durumları öne çıkarır.

Liste hazırlarken uygulanabilecek yöntem

  1. Tesisi bina, kat, bölüm veya üretim alanlarına ayırın.
  2. Her bölümde fişe bağlı ve hareket ettirilebilen elektrikli cihazları belirleyin.
  3. Her cihaza benzersiz ve kalıcı bir varlık numarası verin.
  4. Uzatma kablosu, çoklu priz ve kablo makaralarını bağımsız cihaz olarak kaydedin.
  5. Arızalı, kullanım dışı, depoda veya onarımda bulunan cihazların durumunu ayrıca işaretleyin.
  6. Özel standarda tabi olabilecek ekipmanları ayrı bir gruba alın.
  7. Listeyi bölüm sorumlusu ile kontrol ederek eksik cihazları tamamlayın.

Özellikle unutulan ekipmanlar

  • Masa altında veya kablo kanalında kalan çoklu prizler
  • Toplantı odası, mutfak ve dinlenme alanı cihazları
  • Depoda bekleyen yedek el aletleri
  • Geçici olarak başka bölüme verilmiş cihazlar
  • Şarj cihazları ve harici güç kaynakları
  • Temizlik personelinin kullandığı hareketli ekipmanlar
  • Bakım ekiplerinin kişisel dolap veya servis arabalarındaki el aletleri

Genel PAT listesine otomatik eklenmemesi gerekenler

Envanter çalışması sırasında aşağıdaki gruplar ayrı işaretlenmelidir. Bunlar için genel PAT yöntemine başlamadan önce özel kapsam değerlendirmesi yapılır:

  • Sabit elektrik tesisatının bir parçası olan donanımlar
  • Ex-proof veya patlayıcı ortamda kullanılan ekipmanlar
  • Tıbbi elektrikli cihazlar
  • Kaynak makineleri
  • UPS, EV şarj cihazı ve sabit jeneratörler
  • PLC, motor sürücüsü ve makine içine entegre ekipmanlar
Kapsam ayrımı önemlidir: Bir cihazın fişli veya hareketli olması, otomatik olarak genel PAT standardına uygun olduğu anlamına gelmez. Özel ürün standardı ve üretici talimatı öncelikle kontrol edilir.

Saha günü için operasyon hazırlığı

  • Bölüm sorumluları ve saha refakatçisi belirlenmeli
  • Cihazların güvenli şekilde enerjisiz bırakılabileceği zaman planlanmalı
  • Bilgisayar ve üretim cihazlarında veri kaybını önleyen kapatma sırası uygulanmalı
  • Kilitli oda, pano veya depo erişimleri hazırlanmalı
  • Arızalı cihazların yanlışlıkla kullanıma dönmesini önleyecek yöntem belirlenmeli
  • Özel kişisel koruyucu donanım ve iş izinleri açıklanmalı

Teklif için ilk aşamada ne kadar bilgi yeterlidir?

Detaylı liste hazır değilse şehir, tesis türü, yaklaşık cihaz sayısı, bölüm sayısı ve ağırlıklı cihaz grupları teklif ön değerlendirmesi için paylaşılabilir. Kesin saha planından önce cihaz sayısının ve özel grupların doğrulanması, süre ve kapsam sapmasını azaltır.

Pratik başlangıç: “120 ofis cihazı, 35 uzatma kablosu, 40 atölye el aleti ve iki ayrı bina” gibi bir dağılım; yalnızca “195 cihaz” bilgisinden çok daha kullanışlıdır.

Kontrol sonrasında liste nasıl yaşatılır?

PAT envanteri tek seferlik bir dosya olmamalıdır. Yeni alınan, başka bölüme taşınan, onarılan veya kullanım dışı bırakılan cihazlar listeye işlenmelidir. Böylece sonraki kontrol planı güncel cihaz sayısı ve gerçek risk profili üzerinden hazırlanabilir.

Bu kontrol listesi genel hazırlık amacı taşır. Kesin envanter alanları ve test kapsamı cihazların yapısı, işletme koşulları, güncel mevzuat ve uygulanabilir standartlara göre uyarlanır.