Güncel genel kural: standartta süre yoksa yılda bir
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 23 Aralık 2025 tarihli yönetmelik değişikliği özetine göre, katodik koruma tesisatları için ilgili standartlarda farklı bir periyot belirtilmemişse periyodik kontrol dönemi bir yıl olarak düzenlenmiştir. Bu değişiklikle önceki altı aylık genel süre bir yıla çıkarılmıştır.
Periyodik kontrol ile işletme izlemesi aynı değildir
Yıllık periyodik kontrol, tesisin gün boyunca hiç izlenmeyeceği anlamına gelmez. Doğrultucu göstergeleri, uzaktan izleme alarmları, test noktası değerleri ve bakım kayıtları tesisin işletme planına göre daha sık takip edilebilir. Bu rutin izleme faaliyetleri, yetkili kişi tarafından gerçekleştirilen periyodik kontrolün yerine geçmez; kontrolün hazırlanmasını ve anormal değişimlerin erken fark edilmesini destekler.
Benzer biçimde, standartta veya tesis prosedüründe daha sık bir doğrulama öngörülüyorsa yalnızca yıllık son tarihi beklemek doğru olmaz. Kontrol planında yasal üst sınır, uygulanacak standart, üretici şartları ve risk değerlendirmesi birlikte gösterilmelidir.
Takvim tarihinden önce kontrol gerektirebilecek durumlar
- Doğrultucunun uzun süre devre dışı kalması veya çıkış değerlerinde belirgin sapma görülmesi
- Test noktası, kablo, anot, izolasyon elemanı veya bağlama devresinde onarım yapılması
- Boru hattı, tank, kaplama veya tesis yerleşiminde değişiklik gerçekleştirilmesi
- Kazı, sel, yıldırım, darbe, yangın veya benzeri olağanüstü olay yaşanması
- Yakında yeni enerji hattı, raylı sistem veya yabancı metal yapı devreye alınması
- AC/DC girişim şüphesi, beklenmeyen potansiyel değişimi veya kupon verilerinde anormallik görülmesi
- Önceki rapordaki bulgular için düzeltici faaliyet tamamlanması
Bu durumlarda yapılacak çalışma, olayın niteliğine göre hedefli doğrulama ölçümü veya kapsamlı yeniden kontrol olabilir. Karar, tesisin risk değerlendirmesi ve ilgili teknik standarda göre verilmelidir.
Kontrol takvimi nasıl oluşturulur?
- Varlıkları listeleyin: Korunan tank, boru hattı ve diğer metal yapıları sistem tipleriyle birlikte kaydedin.
- Uygulanacak standardı belirleyin: Varlık türü, kullanım alanı ve tesis şartlarına göre teknik referansı tanımlayın.
- Son kontrol tarihini doğrulayın: Rapor tarihiyle saha kontrolünün başlangıç ve bitiş tarihlerini karıştırmayın.
- Bir sonraki tarihi planlayın: Standartta süre yoksa yıllık dönemi, varsa daha kısa şartı ve risk değerlendirmesini dikkate alın.
- Ara izlemeyi tanımlayın: Doğrultucu, alarm ve test noktası gibi işletme verilerinin kim tarafından hangi sıklıkla takip edileceğini yazın.
- Olağanüstü durum tetiklerini ekleyin: Arıza, onarım veya saha değişikliğinde takvimin beklenmeden gözden geçirileceğini belirtin.
2025 düzenlemesi planlamada başka neleri değiştirdi?
Bakanlığın düzenleme özetinde periyodik kontrol öncesinde işveren ile yetkili kişi arasında İSG-KATİP üzerinden sözleşmenin, hizmetten en geç bir gün önce düzenlenip karşılıklı onaylanması gerektiği belirtilmektedir. Bu nedenle saha tarihi kesinleşmeden hemen önce değil, hazırlık ve sözleşme adımları için yeterli zaman bırakılarak planlama yapılmalıdır.
Aynı düzenleme özetine göre katodik koruma tesisatlarının periyodik kontrolleri; yetkili elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri, elektrik eğitimi mezunu teknik öğretmenler, elektrik teknikerleri veya yüksek teknikerleri tarafından yapılabilir. Katodik koruma tesisatlarında ayrıca yetkili kimya mühendisleri de kontrol gerçekleştirebilir. Yetki ve kayıt koşulları güncel sistem üzerinden doğrulanmalıdır.
Rapor tarihinden sonraki takip
Periyodik kontrol raporu bir sonraki tarihin yalnızca hatırlatıcısı değildir. Test noktası bazlı ölçümler, kullanılan referans elektrot, sistem durumu, saha gözlemleri ve önerilen takip adımları bir sonraki kontrolün başlangıç verisini oluşturur. Uygunsuzluk veya anormal eğilim varsa düzeltici faaliyet için yıllık dönemin sonu beklenmemelidir.
Bu yazı 7 Eylül 2026 tarihinde erişilebilen resmî düzenleme özetine dayanarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tesisiniz için güncel yönetmelik metni, uygulanacak standart, üretici talimatları ve risk değerlendirmesi birlikte incelenmelidir.